جوان آنلاین: با بسته شدن تنگه هرمز، جهان علاوه بر پذیرش سازوکار جدید ایران برای عبور از این منطقه، با وضعیت جدیدی مواجه شده که بهطور ویژه پیامدهای اقتصادی خاصی را متوجه طیفی از کشورهای جهان کرده است. اگرچه انتظار میرود که پیامدهای اصلی طی چند ماه آتی خود را نشان دهند، اما هماکنون نیز شماری از کشورها از بانک جهانی درخواست کمک کردهاند.
به دنبال تجاوز امریکایی- صهیونی به ایران، تهران پس از بستن تنگه هرمز، سازوکاری را برای اداره این ناحیه راهاندازی کرده است و به مرور در حال اجرایی کردن آن است. دیروز، ۲۵ کشتی که هفت مورد آن ابرنفتکش و اکثراً متعلق به کشورهای جنوب شرق آسیا بودند، با مجوز سپاه پاسداران از تنگه هرمز عبور کردند. بنابر اعلام الجزیره، اولین نفتکش تحت مدیریت ژاپن که از تنگه هرمز عبور کرده و حامل حدود ۲ میلیون بشکه نفت خام عربستان سعودی است، بهزودی در ژاپن پهلو میگیرد. مالکان کشتیها برای خارج کردن شناورهای خود از خلیج فارس ناگزیرند مدارک و سازوکار مجوزدهی ایران را تمکین کنند که شامل پرداخت هزینهها و دریافت مجوزهای لازم است. گزارشها حاکی از این است که معادله جدید، بهصورت عمده از طریق بیمه، عوارض و هماهنگیهای مالی با استفاده از ارزهای دیجیتال در حال شکلگیری است. از زمان آغاز جنگ تاکنون، کمتر از ۲۰۰ کشتی موفق به دریافت مجوز و عبور از تنگه شدهاند و سازمان ملل نیز این وضعیت را «بحرانی بیسابقه» توصیف کرده است. همچنین، سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) ادامه بسته شدن تنگه هرمز را نوعی آشفتگی توصیف کرده که سرآغاز یک شوک ساختاری در نظام غذایی جهانی به شمار میرود. این سازمان افزوده است که تأثیر این شوک در بازه زمانی ۶ تا ۱۲ ماهه خود را نشان خواهد داد.
بحران سوخت و کاهش درآمدهای نفتی
پیامدهای جهانی جنگ علیه ایران همچنان دامن بسیاری از کشورها را میگیرد، بهطوری که با تغییر وضعیت تردد در تنگه هرمز، ۲۷ کشور به دنبال دریافت کمکهای مالی از بانک جهانی هستند. بر اساس سندی که رویترز منتشر کرده، این کشورها سازوکارهای بحران خود را برای درخواست حمایتهای مالی از بانک جهانی در سایه تشدید تبعات اقتصادی جنگافروزی علیه ایران فعال کردهاند. در سند مذکور اشارهای به نام کشورها یا میزان مبالغ مالی مورد نظر آنها نشده است. با این وجود، کنیا و عراق قصد خود را برای درخواست حمایت مالی فوری برای رسیدگی به بحرانهایی از جمله افزایش قیمت سوخت و کاهش درآمدهای نفتی اعلام کردند. همچنین، طبق دادههای دولتی ژاپن، صادرات خودروهای ژاپنی به غرب آسیا در ماه آوریل، به دلیل اختلال در مسیرهای کشتیرانی ناشی از جنگ علیه ایران، تقریباً به صفر رسیده است. خردهفروشان سوخت دولتی در هند نیز برای سومین بار در این ماه قیمت بنزین و گازوئیل را افزایش دادهاند تا ضررهای ناشی از افزایش قیمت نفت خام به دلیل تجاوز نظامی آمریکا به ایران را جبران کنند. قیمت سوخت در هند در طول سه دوره افزایش، حدود پنج روپیه (حدود ۹ هزار تومان) گرانتر شده است.
بحران آغاز میشود
فایننشالتایمز به نقل از وزیر دارایی فرانسه اعلام کرد: «ما نمیتوانیم ذخایر نفت بیشتری را بدون دانستن اینکه این درگیری چقدر طول خواهد کشید، آزاد کنیم. حتی پس از بازگشایی تنگه هرمز، چندین هفته طول خواهد کشید تا منابع نفتی به اروپا و آسیا برسند.» این روزنامه انگلیسی تصریح کرد که بحران خلیج فارس، احتمالاً تازه از الان آغاز میشود. چنین برآوردی بر این واقعیت میدانی استوار است که کشتیهایی که پیش از بسته شدن تنگه هرمز از آن عبور کرده بودند، تاکنون عمدتاً به مقصد رسیدهاند. اما از اواخر ماه فوریه، دیگر کشتیهای حامل نفت، گاز طبیعی مایع، مشتقات نفتی، اوره، هیدروژن، هلیوم و... از تنگه عبور نکردهاند. تا به امروز، کمبودها عمدتاً ذهنی و فرضی بودهاند، اما با کاهش و تخلیه ذخایر انبارها، کمبودها واقعی میشوند. از این پس، جای خالی محمولههایی که حرکت نکردند، بهشکلی فزاینده احساس خواهد شد.
